“Τετράδιο βιογραφίας” Γιώργος Ξεινός www.tetradiobiographias.gr

Αγορά μέσω e-shop hyphen.gr

Τo «Τετράδιο βιογραφίας» είναι η μυθιστορηματική ανάπλαση του βίου και της δράσης του Βαρθολομαίου Κουτλουμουσιανού και ταυτόχρονα μια σκιαγραφία του καιρού και των τόπων όπου έζησε και δίδαξε τα ελληνικά γράμματα. Ξεκινώντας από την Ίμβρο, το  Άγιον Όρος και το Αϊβαλί και στη συνέχεια πάροικος στη Θεσσαλονίκη και τη Βενετία, κι αργότερα την Κέρκυρα και την Κωνσταντινούπολη, ο Γέροντας αναδύεται ως αντιπροσωπευτική φυσιογνωμία του καιρού.

Στις σελίδες του βιβλίου ζωντανεύει η σημαντική και καθοριστική για τον Ελληνισμό εποχή του πρώτου μισού του 19ου αιώνα, με τις αγωνίες, τα όνειρα και τις προσδοκίες της.

Με σεβασμό στην ιστορική πραγματικότητα, ο μυθοπλαστικός λόγος ανασυστήνει τα πρόσωπα, τα γεγονότα και τα πράγματα του συγκεκριμένου χρόνου,  στο πλαίσιο του οποίου η μορφή του Γέροντα προβάλλει – κυνηγημένη από τις συγκυρίες – να περιπλανιέται από τόπο σε τόπο διδάσκοντας και συγγράφοντας.

Το ασίγαστο πάθος του για τη γνώση και τη μετάδοσή της καταδιώκοντάς τον ακατάπαυστα, συνεχώς τον απομακρύνει από τον γενέθλιο τόπο που αθεράπευτα νοσταλγεί.

Αγορά μέσω e-shop hyphen.gr

δυο λόγια απ’ τον εκδότη…

Όπως μια μέρα που με αγωνία ερευνούσα τη φύση ‘της κρίσης των κρίσεων’ που διερχόμαστε το 2011, ο Γιώργος Ξεινός ακούμπησε το “Τετράδιο βιογραφίας” στο γραφείο μου, έτσι και τη στιγμή που ξεκινούσα να γράψω αυτές τις γραμμές για να κλείσω την έκδοση, προσγειώθηκε στο γραφείο μου η παρουσίαση του Έλληνα κοσμοναύτη Θεόδωρου Γουρτσίχιν-Γραμματικόπουλου. Μια παρουσίαση για παιδιά και μεγάλους που έλαβε χώρα στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας Νόησις στη Θεσσαλονίκη και η οποία έλυνε το μυστήριο της “κρίσης των κρίσεων” σε μια πρόταση: «Τα Ελληνόπουλα πρέπει ν’ αρχίσουν να ονειρεύονται το διάστημα κι όχι αυτοκίνητα».

Η ελληνική γλώσσα είναι η μόνη, από αυτές που γνωρίζω, που διαθέτει τον όρο “παιδεία” και τον διακρίνει από τους όρους “εκπαίδευση” και “κατάρτιση”. Έχοντας εργαστεί αδιάλειπτα για την εκπαίδευση και την παιδεία τα τελευταία είκοσι και κάτι χρόνια, μου είναι πλέον ξεκάθαρο ότι η εκπαίδευση υπάρχει ως εργαλείο και στις δύο οικείες σε μένα κοσμοθεωρίες. Στην κυρίαρχη δυτική κοσμοθεωρία ο άνθρωπος είναι άτομο με όρια και η εκπαίδευση τον σμιλεύει ώστε να αποδεχθεί ταπεινά τη φύση του, να αναδείξει τις ωραίες πτυχές του, να επιβιώσει και να νικήσει τα πάθη του με τρόπο χρήσιμο και αποδοτικό. Στην ελληνική κοσμοθεωρία, όμως, ο άνθρωπος είναι πρόσωπο και η εκπαίδευση στοχεύει σε όλα τα παραπάνω μεν, αλλά κυρίως στην αποκάλυψη της παιδείας του. Μιας παιδείας που αναζητά διαρκώς την αλήθεια, την υπέρβαση, το όνειρο, την επιβίωση, πάντα σε ένα σκαλί παραπάνω, αλλά και στο μέτρο και τη γνώση του άλλου και του εαυτού μας.

Στην ανθρώπινη ιστορία υπάρχουν πολλά χρονικά σημεία και συγκυρίες σύγκρουσης των δύο, εξίσου καλοπροαίρετων θέλω να πιστεύω, κοσμοθεωριών. Σ’ ένα τέτοιο χρονικό σημείο εντοπίζεται η ζωή και η δράση του ιερομόναχου Βαρθολομαίου του Κουτλουμουσιανού στη μυθιστορηματική αυτή βιογραφία. Τον καιρό εκείνο, οι Έλληνες ήταν Γένος και η εκπαίδευση ήταν ζητούμενο με στόχο την αποκάλυψη της παιδείας για την επιβίωση του Γένους. Ήταν, λοιπόν, η εκπαίδευση ζητούμενο και για το Βαρθολομαίο, και ο αγώνας του αγώνας της αλήθειας και της παιδείας, με αντίπαλο την κοσμοθεωρία της “χρησιμότητας και της αποδοτικότητας”. Μιας κοσμοθεωρίας που ίσως και να ’φερε στο δρόμο του ισχυρούς αντιφρονούντες πλάι στους ευεργέτες του, τον περιορισμό και την απόσυρση, την αφάνεια για μεγάλα χρονικά διαστήματα και διαρκείς μετακινήσεις.

Το “Τετράδιο βιογραφίας” είναι ζωντανό, γιατί είναι τετράδιο. Το βιβλίο είναι μνημείο και θεματοφύλακας, αλλά αυτό δεν είναι βιβλίο, είναι τετράδιο. Είναι τόσο ‘ανοιχτό’ και τέλεια ατελές, όσο και η γλώσσα μας, η παιδεία μας, η σπειροειδής καμπύλη στην αναζήτηση της αλήθειας. Η δύναμη, η ευλογία και η φώτιση στον αγώνα του Βαρθολομαίου που τελεσφόρησε στην Ίμβρο, τη δική του Ίμβρο, την Ίμβρο του συγγραφέα Γιώργου Ξεινού, την Ίμβρο του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχη που ευλόγησε το έργο τούτο, η δύναμη αυτή μέσα από την πένα του συγγραφέα, φτάνει τώρα και στη δική μου “Ίμβρο”, μια πατρίδα που ασφυκτιά εγκλωβισμένη σε μια κοσμοθεωρία κυρίαρχη και ασύμβατη με την παιδεία του Γένους μας. Τα Ελληνόπουλα πρέπει να αρχίσουν να ονειρεύονται.

Γιάννης Στεργής

Αγορά μέσω e-shop hyphen.gr